Week Zonder Werkstress: kun je werkstress zien aankomen voordat iemand uitvalt?
Van 9 tot en met 13 november is het de Week Zonder Werkstress. Een week waarin extra aandacht wordt gevraagd voor het herkennen, voorkomen en bespreekbaar…
Veel organisaties investeren in vitaliteit. Er is een aanbod, een budget en iemand die het organiseert. Maar weet je ook of het aansluit bij wat je medewerkers nodig hebben? Het probleem is zelden een gebrek aan goede bedoelingen. Het is vaker een gebrek aan inzicht. Een recent Nederlands onderzoek van onderzoekers van het RIVM, Amsterdam UMC en de HAN (Smit et al., 2024) laat zien waar het misgaat en wat je eraan kunt doen.
Onderzoekers van het RIVM, Amsterdam UMC en de HAN (Smit et al., 2024) volgden vier Nederlandse organisaties die een integraal programma voor gezondheid op het werk invoerden. Na zes maanden bleek het volgende.
22 procent van de medewerkers voelde zich niet betrokken bij de uitvoering.
23 procent vond dat het programma niet aansloot bij hun behoeften.
44 procent zei dat de werkplek niet gezonder was geworden.
Bijna driekwart van de medewerkers (72 procent) kende het programma. Toch gebruikte slechts 14 procent de aanpassingen op de werkplek en deed 16 procent mee aan activiteiten. Bekend zijn is dus iets anders dan gebruikt worden.
Het is een kleine studie. Het ging om vier organisaties met elk ongeveer 200 medewerkers. De percentages komen van 81 medewerkers die na zes maanden een vragenlijst invulden. Het programma richtte zich op leefstijl. De les is wel breder.
Waarom sluit een standaardaanbod niet voor iedereen aan? Omdat de behoeften per groep verschillen. In het onderzoek deden maar twee van de vier organisaties een behoefteanalyse. De andere twee hadden er geen tijd voor. De onderzoekers denken dat zo’n analyse juist meerwaarde zou hebben gehad.
Er is nog iets opvallends. Medewerkers willen kiezen. Zodra deelname als verplicht voelt, werkt dat volgens medewerkers averechts. Ook leidinggevenden speelden een rol. 40 procent van de medewerkers was het oneens met de stelling dat leidinggevenden deelname stimuleerden. 24 procent was het oneens met de stelling dat zij het goede voorbeeld gaven. Zonder beleid en een actieve rol van het management bleven activiteiten losse initiatieven.
Met de VitsAll Risicoscan, samen met TNO ontwikkeld, zie je op groeps- en functieniveau waar het risico op uitval het grootst is. Dat gebeurt in lijn met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Zo weet je waar je moet beginnen.
Kijk niet alleen naar deelname. In het onderzoek kende 72 procent het programma, maar deed slechts 16 procent mee. Meet ook of de behoeften van medewerkers veranderen.
Herhaal de meting per groep en vergelijk. Zo zie je welke groep nog niet wordt bereikt.
Plan evaluatiemomenten vooraf. In het onderzoek ging veel tijd verloren aan het opzetten van een werkgroep.
Leg vitaliteit vast in je beleid en je jaarplannen.
In een vervolgonderzoek onder 173 medewerkers vonden Smit et al. (2025) geen aantoonbaar effect van het programma op de algemene leefstijl. De onderzoekers wijzen onder andere op de korte blootstellingsduur, de matige uitvoering en het beperkte aantal activiteiten.
Een meting werkt alleen als medewerkers meedoen. Daarom begint elk VitsAll-traject met een kick-off die past bij de organisatie. Voor een transportbedrijf maakten we een podcast, zodat chauffeurs onderweg konden luisteren. Met een IT-team speelden we een spel. Bij andere organisaties nemen we medewerkers in een interactieve kick-off mee in het waarom. Zo voelt meedoen niet als een verplichting, maar als een keuze. Bij onze trajecten ligt de deelname vaak tussen 70 en 90 procent.
Daarna kiezen we passende interventies per doelgroep uit ons netwerk van meer dan 500 partners. Elk kwartaal meten we of het werkt en sturen we bij. Zo weet je of je investering iets oplevert. Plan een strategiegesprek en bekijk onze diensten. Een sleutel opent pas een deur als hij past op het slot.
Van 9 tot en met 13 november is het de Week Zonder Werkstress. Een week waarin extra aandacht wordt gevraagd voor het herkennen, voorkomen en bespreekbaar…
De herfstvakantie is alweer begonnen en de kerstvakantie staat zo weer voor je deur. Dit is het moment om bij te komen. Maar als je naar afgelopen zomer kijkt,…
Zondagavond. Een berichtje van een collega. Je checkt even snel je mail voor het slapengaan. Herkenbaar? Voor bijna de helft van de Nederlandse werknemers is…
Wil je weten waar verzuim in jouw organisatie ontstaat? Met het Datagedreven Verzuiminzicht breng je per doelgroep de risico's in kaart.
Plan een strategiegesprekOntdek meer inzichten over welzijn op de werkplek en vitaliteit van medewerkers.
Bekijk Alle Artikelen