Verzuim voorkomen is beter dan verzuim oplossen. Daar is bijna iedere HR-manager het over eens. Maar waar begin je? Er bestaan veel maatregelen, van een vitaliteitsprogramma tot een fruitmand op kantoor. Niet alles helpt even goed. Een fruitmand is sympathiek, maar raakt zelden de oorzaak. Verzuimpreventie werkt het best als je eerst weet waar het risico zit en daarna gericht ingrijpt. In deze blog lees je welke maatregelen het verschil maken en waarom.
Waarom uitval zelden uit het niets komt
Een groot deel van het verzuim hangt samen met het werk. Volgens het CBS was in 2025 bijna een kwart van de verzuimers geheel of deels door het werk ziek. Te hoge werkdruk werd daarbij het vaakst genoemd.
Psychisch verzuim bouwt zich vaak langzaam op. Volgens Thuisarts spreek je pas van een burn-out als de klachten al meer dan zes maanden duren. Er is dus tijd om in te grijpen.
Toch gebeurt dat weinig. Uit een peiling van ZorgfocuZ in opdracht van Robidus onder 518 werkgevers, beschreven door Boom Management, blijkt dat maar 27 procent van de leidinggevenden structureel is getraind in het herkennen van burn-outsignalen. De signalen zijn er, maar ze worden niet opgepikt. Daar ligt een kans voor elke werkgever.
Wat preventie voor je organisatie betekent
Preventie is voor een deel wettelijk verplicht. Elke werkgever maakt een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) met een plan van aanpak, volgens het Arboportaal. Heb je meer dan 25 werknemers, dan laat je die toetsen door een kerndeskundige. Je wijst ook een preventiemedewerker aan. Heb je een ondernemingsraad? Betrek die dan al vroeg bij je plannen.
Daarnaast bied je medewerkers een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) aan. Het Arboportaal legt uit dat de medewerker zelf beslist of hij of zij meedoet. Een preventief medisch onderzoek (PMO) is breder en kijkt ook naar gezondheid en leefstijl.
Verzuimcijfers alleen zijn een laat signaal. Wie wacht op een hoog verzuim, is vaak te laat.
Vijf maatregelen die werken
Breng het risico in kaart
Begin met meten in plaats van met maatregelen. Kijk per team en per functie waar werkdruk, vermoeidheid of onvrede speelt. Zo weet je waar je moet beginnen.
Maak de RI&E levend
Haal je RI&E uit de la en voeg psychosociale arbeidsbelasting toe als die ontbreekt. Koppel aan elk risico een concrete actie met een eigenaar en een datum.
Bied een PAGO of PMO aan
Laat medewerkers periodiek hun gezondheid en werkdruk checken. De uitkomsten blijven vertrouwelijk. Als werkgever zie je alleen geanonimiseerde resultaten op groepsniveau.
Geef leidinggevenden de juiste vragen
Leer leidinggevenden signalen herkennen en het gesprek op tijd te voeren. Een korte vraag in het werkoverleg kan al genoeg zijn om iemand te laten vertellen wat er speelt.
Pak de oorzaak aan in het werk
Gaat het om werkdruk? Kijk dan naar taken, planning en bezetting. Een workshop over ontspanning helpt weinig als het werk zelf niet verandert.
Wat VitsAll doet
VitsAll zit aan de preventieve kant van verzuim. Met de VitsAll Risicoscan, samen met TNO ontwikkeld, zien wij op groeps- en functieniveau waar het risico op uitval ligt. Medewerkers blijven anoniem: je ziet alleen resultaten van groepen vanaf vijftien medewerkers.
Kies je eerste maatregel
Kies één team waar de werkdruk het hoogst lijkt en vraag wat het werk daar zwaar maakt. Kies pas daarna een maatregel. Een fruitmand staat snel op tafel. Preventie die werkt, begint bij wat er op het bord van je mensen ligt.