Om ziekteverzuim te voorkomen is het belangrijk dat je als werkgever stappen zet, zodat medewerkers niet fysiek of mentaal uitvallen. Dat is goed voor de gezondheid van je personeel en voor de continuïteit van je bedrijf. Maar waar begin je? Eerst moet je weten waardoor medewerkers uitvallen.
Waardoor vallen medewerkers uit?
Belangrijke oorzaken van verzuim zijn psychische en lichamelijke klachten. Het RIVM noemt bij psychische klachten stress, angst en depressie. Denk ook aan overspannenheid en burn-out. Bij lichamelijke klachten gaat het om pijn aan arm, nek, schouder, rug of knie.
Psychisch verzuim duurt vaak lang. Volgens ArboNed en HumanCapitalCare ligt stressgerelateerd verzuim 36 procent hoger dan vijf jaar geleden. Medewerkers die hierdoor uitvallen, zijn gemiddeld ruim acht maanden niet volledig inzetbaar.
Kortdurend verzuim, zoals griep, verkoudheid of een milde infectie, zorgt voor veel ziekmeldingen. Maar langdurig verzuim telt zwaarder. Volgens dezelfde cijfers van ArboNed duurde in 2024 8 procent van de ziekmeldingen langer dan zes weken. Die kleine groep was goed voor 75 procent van alle verzuimdagen.
Voer een RI&E uit
Breng met een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) in kaart welke gevaren er op de werkplek zijn. Kijk naar fysieke en mentale risico's en pak ze aan. De RI&E is voor alle werkgevers verplicht. Volgens het Arboportaal moet elk bedrijf met minimaal één medewerker er een hebben.
Bied een PMO aan
Laat medewerkers met een preventief medisch onderzoek (PMO) periodiek hun gezondheid, werkdruk en leefstijl checken. Een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) moet je als werkgever aanbieden. Een PMO is breder en vrijwillig, volgens de NVAB. De uitkomsten blijven vertrouwelijk. Een werkgever krijgt doorgaans alleen een geanonimiseerd groepsrapport.
Pak werkdruk en stress aan
Houd de werkbelasting in de gaten en geef ruimte voor pauzes. Bespreek de werkdruk op tijd tijdens voortgangsgesprekken. Bedrijfsarts Redmer van Wijngaarden van ArboNed adviseert werkgevers om regelmatig te vragen hoe het echt gaat. Bied waar nodig ruimte in taken of planning.
Bied flexibiliteit en steun
Zorg voor een goede werk-privébalans. Stimuleer de teamgeest en communiceer open over werkafspraken. Volgens het RIVM maakt een goede relatie tussen medewerker en leidinggevende het makkelijker om dreigend verzuim bespreekbaar te maken.
Schakel de arbodienst in
De Arbowet verplicht werkgevers om deskundige ondersteuning te regelen. Gebruik die kennis om risico's vroeg te signaleren. Denk aan het preventieve spreekuur van de bedrijfsarts.
Let op: bedrijfsartsen begeleiden vaak medewerkers die al niet meer of minder kunnen werken. Aan preventie komen ze volgens het RIVM onvoldoende toe.
Eén aanpak is niet genoeg
Voorlichting over een gezonde leefstijl heeft weinig effect als de werkomgeving daar niet bij helpt. Een aanpak gericht op zowel de medewerker als de werkomgeving lijkt effectiever. Het RIVM zegt wel dat er nog te weinig bekend is over wat precies werkt. Ook Van Wijngaarden van ArboNed zegt dat je langdurig verzuim niet met één maatregel oplost. Kijk daarom eerst bij welke groepen en functies het risico zit. Kies daarna de aanpak die daarbij past.
Weet waar je begint
Wil je weten waar in jouw organisatie het risico op uitval zit? Bij VitsAll brengen we dat in kaart met de VitsAll Risicoscan, samen met TNO ontwikkeld. Dat gebeurt op groeps- en functieniveau. Je ziet alleen uitkomsten van groepen vanaf vijftien medewerkers, nooit die van één medewerker. Zo zie je vooraf welke aanpak bij welke groep past.
Verzuimpreventie werkt het best als je weet waar je moet beginnen.